Nema uspješnog postupka legalizacije bez planske dokumentacije i liste bespravnih objekata

Podgorica, 17. jun 2024.godine – Državna revizorska institucija (DRI) je nakon sprovedenog postupka revizije uspjeha ocijenila da proces legalizacije bespravnih objekata na području Glavnog grada Podgorice, za period od 2017. do 2023. godine, nije sprovođen efikasno .

Kolegijum DRI u sastavu: dr Branislav Radulović (Rukovodilac Kologijuma) i g. Zoran Jelić (član Kolegijuma), na sjednici Kolegijuma DRI održanoj 14.07.2024. godine, usvojio je Konačni izvještaj o reviziji uspjeha „Efikasnost procesa legalizacije bespravnih objekata na području Glavnog grada Podgorice za period od 2017. do 2023. godine”.

Subjekti revizije bili su Ministarstvo nadležno za poslove prostornog planiranja i urbanizma i Glavni grad Podgorica. Fokus predmetne revizije, koju je sprovela Državna revizorska institucija, bio je na procesu legalizacije bespravnih objekata na području Glavnog grada Podgorice.

Osim očekivanih ekonomskih efekata, proces legalizacije trebalo je u konačnom da dovede do unapređenja neformalnih naselja i kvaliteta života njihovih stanovnika.

Stupanjem na snagu Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata, 2017. godine započet je proces legalizacije bespravnih objekata. Od ukupno 13.959 predatih zahtjeva za legalizaciju bespravnih objekata na teritoriji Glavnog grada (u periodu od 2017. do septembra 2023. g.) samo 561 ili 4% zahtjeva je pozitivno riješeno, odnosno donijeto je rješenje o legalizaciji. Najveći broj zahtjeva za legalizaciju, odnosno 9.529 ili oko 70%,  je odbijeno i to uglavnom zbog podnošenja zahtjeva za legalizaciju sa nepotpunom dokumentacijom ili nepostojanja objekta na orto-foto snimku. Postupak legalizacije je prekinut za 2.032 ili 14,55% podnijetih zahtjeva, uglavnom  jer nije izrađen  Plan generalne regulacije. 

Pored nepostojanja planske dokumentacije, ključni problem koji je negativno uticao na efikasnost sprovođenja procesa legalizacije je nedostatak evidencije bespravnih objekata. Lista bespravnih objekata za koje nije podnijet zahtjev za legalizaciju i objekata koji nijesu ispunili uslove za legalizaciju je neophodna kako bi se vršio obračun i naplata naknade za korišćenje prostora, što bi osim ekonomskog efekta predstavljalo i podsticaj vlasnicima da završe legalizaciju bespravnih objekata.

Nedostatak informacije o broju bespravnih objekata i podataka o vlasništvu nad objektima značajno utiče na efikasnost, transparentnost i pravednost procesa legalizacije.

Stoga je važno da subjekti revizije ulože dodatne napore u cilju obezbjeđivanja relevantnih podataka kako bi proces legalizacije bio što efikasniji i transparentniji.

Na osnovu sprovedene revizije, a u cilju unapređenja sprovođenja procesa legalizacije bespravnih objekata DRI je dala subjektima revizije osam preporuka: tri za Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine i pet Glavnom gradu Podgorica.

Ministarstvu prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine je preporučeno da preduzme aktivnosti na izradi strategije ili programa kojima će se definisati dugoročni ciljevi i pravci urbanog razvoja i regulacije neformalnih naselja i da izradi plansku dokumentaciju koja je neophodna za sprovođenje postupka legalizacije bespravnih/neformalnih objekata. Takođe, Ministarstvu je data preporuka da prilikom izvještavanja o stanju uređenja prostora formuliše zaključke i preporuke u odnosu na identifikovane slabosti i probleme u oblasti legalizacije bespravnih objekata, kako bi se ostvarili što bolji rezultati u postupku legalizacije.

Glavni grad treba da vlasnicima bespravnih objekata, čiji je zahtjev za legalizaciju odbijen, obračunava i naplaćuje godišnju naknadu za korišćenje prostora i da preduzme aktivnosti na sistematizaciji i utvrđivanju liste bespravnih objekata za koje nije podnijet zahtjev za legalizaciju i objekata koji nijesu ispunili uslove za legalizaciju. Na osnovu sistematizovane i utvrđene liste bespravnih objekata treba obračunavati i naplaćivati godišnju naknadu za korišćenje prostora za bespravne objekte, vlasnicima bespravnih objekata koji nijesu podnijeli zahtjev za legalizaciju. Glavnom gradu/Sekretarijatu za planiranje prostora i održivi razvoj preporučeno je da donese interna pravila/procedure kojima će se precizno definisati postupanje zaposlenih u postupku legalizacije bespravnih objekata na teritoriji Glavnog grada Podgorice i da izradi analizu, kako bi na bazi iste donio odgovarajuće zaključke i planirao aktivnosti u cilju efikasnijeg sprovođenja postupka legalizacije, posebno kada je u pitanju izrada i vođenje evidencije bespravnih objekata.

Subjekti revizije, u skladu sa čl. 15 Zakona o Državnoj revizorskoj instituciji treba da, do 14.07.2024. godine, dostave DRI Akcioni plan za realizaciju preporuka i do 14.12.2024. godine Izvještaj o preduzetim radnjama po izrađenim i dostavljenim  preporukama.

Konačan izvještaj DRI dostavljen je Odboru za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje Skupštine Crne Gore, Odboru za planiranje i uredjenje prostora, komunalno-stambenu djelatnost, saobraćaj i zaštitu zivotne sredine Skupštine Glavnog grada Podgorice  i Zajednici opština.

Konačni izvještaj o reviziji uspjeha „Efikasnost procesa legalizacije bespravnih objekata na području Glavnog grada Podgorice za period od 2017. do 2023. godine“ je dostupan na zvaničnoj internet stranici DRI.

Izvještaj o reviziji uspjeha “Efikasnost procesa legalizacije bespravnih objekata na području Glavnog grada Podgorice za period od 2017 do 2023. godine”