Skupština razmotrila Izvještaj o reviziji Predloga zakona o završnom računu budžeta Crne Gore za 2023. godinu i Godišnji izvještaj o izvršenim revizijama i aktivnostima DRI za period oktobar 2023 - oktobar 2024. godine

Podgorica, 11. decembar 2024. godine -  Predsjedavajući Senatom, senator Nikola N.Kovačević, senatori Zoran Jelić i dr Milan Dabović prisustvovali su trećoj sjednici drugog redovnog zasijedanja Skupštine Crne Gore na kojoj je razmotren Predlog Zakona o završnom računu Budžeta Crne Gore za 2023. godinu sa Izvještajem o reviziji Predloga zakona o završnom računu budžeta Crne Gore za 2023. godinu i Godišnjim izvještajem o izvršenim revizijama i aktivnostima Državne revizorske institucije Crne Gore za period oktobar 2023 - oktobar 2024. godine.

U uvodnom izlaganju, predsjedavajući Senatom, senator Nikola Kovačević, upoznao je prisutne sa ključnim nalazima i rezultatima Državne revizorske institucije ostvarenim u izvještanom periodu, tokom kojeg je objavljeno 43 izvještaja o reviziji i dato ukupno 602 preporuke.

Naglasio je da je DRI za oko 40 odsto povećala broj kontrolisanih revizorskih preporuka i broj objavljenih izvještaja o realizaciji preporuka. “Od ukupno 1312 preporuka, realizovano je 54% preporuka, 13% djelimično realizovanih, 8% u fazi realizacije, dok 15% datih preporuka nije realizovano, 3% preporuka nijesu primjenjive i 7% nije se mogao utvrditi status” saopštio je Kovačević.

Takođe, saopštio je da ostvareni rezultati Državne revizorske institucije potvrđuju posvećenost njenoj misiji, a jedan od ključnih pokazatelja uspjeha DRI je pozitivna ocjena Evropske komisije u Pregovaračkom poglavlju 32, Finansijski nadzor za 2024. godinu, koja ukazuje na to da već više od pet godina Evropska komisija nije iznijela nijednu kritiku na rad DRI, što znači da je institucija ispunila sve preporuke koje se tiču njene nadležnosti u odnosu na završno mjerilo za ovo pregovaračko poglavlje. Pored pozitivne ocjene Evropske komisije, on je podsjetio na visoke ocjene date od Transparency International-a i Međunarodnog budžetskog partnerstva iz Vašingtona za nezavisnost i ulogu DRI u sistemu nadzora nad javnim finansijama.

Ukazao je da se DRI suočava sa nekoliko ključnih izazova koji se odnose na njen rad i nezavisnost, i to: na potencijalno kršenje međunarodnih principa nezavisnosti, naročito u pogledu finansijske samostalnosti i nezavisnosti Institucije, ograničenja mandata i uticaja revizije; neimenovanje predsjednika Senata, što Evropska komisija konstatuje kao kršenje nezavisnosti vrhovne revizorske institucije. Neodržavanje redovnih kontrolnih saslušanja u slučajevima izricanja negativnih mišljenja i nepozivanje rukovodećih lica na odgovornost, što se navodi u Izvještaju Evropske komisije uz konstataciju da se „javna kontrolna saslušanja ne održavaju“ kao i nedostatak sistematskog praćenja nalaza i preporuka DRI od strane Skupštine, odnosno kako Evropska komisija navodi kao nedostatak institucionalizovanog sistema za praćenje nalaza i preporuka DRI, zaključio je Kovačević.

Senator dr Milan Dabović prezentovao je ključne nalaze iz revizije Predloga zakona o završnom računu Budžeta Crne Gore za 2023.godinu.

“U okviru finansijske revizije DRI je izvršila reviziju monetarnih transakcija, fiskalnih transakcija i izvršena je posebna revizija pravilnosti koja se odnosi na usklađenost funkcionisanja subjekata revizije sa pozitivnim zakonskim propisima. U okviru monteranih transkacija izvršena je revizija svih računa koji se odnose na centralni račun, glavni račun, obračunske račune u Centralnoj banci Crne Gore”, naveo je dr Dabović.

Senator dr Dabović je saopštio da je revizijom konstatovano da je sa obračunskih računa na centralni račun izvršen priliv od 2,547 mil €. Od ovog iznosa na glavni račun Trezora je usmjereno 2,356 mil €; 173 mil € je usmjereno na ostale korisnike a 44 mil € je usmjereno na Egalizacioni fond.

Kada je u pitanju Glavni račun državnog trezora, senator dr Dabović je saopštio da pored  2,356 mil €, je konstatovan  priliv od 544 mil € i sa saldom od 46 mil €, koji je naslijeđen iz prethodne godine, formiran su sredstva u iznosu od 2,947 mil € od kojih su  2,868 mil € bile direktne isplate sa Glavne knjige Državnog trezora i 80 mil € je evidentirano kao gotovina na kraju fiskalne godine.

DRI, u skladu sa svojim nalazima, izvršila je ispravku izvora finansiranja u iznosu od 20.774 mil € i ispravku na strani izdataka u iznosu od 17.674 mil € kao i korekciju gotovinskih depozita na kraju godine na iznos od 83 mil €, saopštio je dr Dabović.

Neevidentirani promet odnosi se na 16,607 mil €, koji je zaključkom Vlade usmjeren kao prihod  preduzeću sa većinskim vlasništvom države sa naznakom da se ta sredstva iskoriste za otplatu njihovih obaveza. Taj novac je trebalo evidentirani u Glavnoj knjizi Trezora i evidentirati na strani izdataka kao transfer i uvećati ukupan promet Glavnog računa Državnog Trezora.

Senator je istakao da je druga značajna stavka, koju je DRI konstatovala iznos od 3,99 mil €. Ministarstvo finansija je jasno dalo naznaku da se ovaj iznos prebacuje na konsolidovani račun trezora do 25og u mjesecu. “S obzirom, da je DRI na 31.12. konstatovala ovu gotovinu kao iznos koji nije prenešen, za isti iznos DRI je uvećala u Izvještaju depozite i izvore finansiranja i na taj način dobili veći promet. Isto tako, po osnovu sporazuma vezanim za zdravstveno osiguranje došlo je do prebijanja obaveza i potraživanja između našeg fonda za zdravstveno osiguranje i fondova u regionu u iznosu od 1,66 mil € što takođe povećava ukupan promet.”

Što se tiče revizije pravilnosti, senator dr Dabović je istakao da Poreski račun nije predat na vrijeme, odnosno da je isti predat nakon Predloga Zakona o završnom računu budžeta za 2023.godinu.

Senator Zoran Jelić, apostrofirao je iz Godišnjeg Izvještaja DRI ključne nepravilnosti i slabosti u sljedećim oblastima: finansijsko upravljanje i unutrašnje kontrole, evidentiranje primitaka i izdataka, neizmirene obaveze, evidencija državne imovine, javne nabake, ugovori o djelu i ugovori o privremeno i povremenim poslovima, plaćanje poreskih obaveza i evidentiranje tih poreskih obaveza, slaba naplata sopstvenih prihoda.

Takođe, senator Jelić je istakao problem načina prikupljanja sopstvenih prihoda iz klase 71, kao i da sredstva iz Egalizacionog fonda, koja se transferišu lokalnim samoupravama, ne idu u namjene u koje je zakon predvidio odnosno u smanjivanje razlika razvijenosti između sjevera i juga, već da većinom ta sredstva idu u tekuću potrošnju.