Odbor za ekonomiju, finansije i budžet podržao preporuke DRI iz Izvještaja o reviziji Predloga zakona o završnom računu Budžeta Crne Gore za 2023. godinu i Godišnjeg izvještaja DRI za period oktobar 2023 - oktobar 2024. godine

Podgorica, 29. novembar 2024. godine – Predstavnici Državne revizorske institucije, predsjedavajući Senatom Nikola N. Kovačević, senatori Zoran Jelić i dr Milan Dabović učestvovali su na 39. sjednici Odbora za ekonomiju, finansije i budžet na kojoj je razmatran Izvještaj o reviziji Predloga zakona o završnom računu Budžeta Crne Gore za 2023. godinu i Godišnji izvještaj o izvršenim revizijama i aktivnostima DRI za period oktobar 2023 - oktobar 2024. godine.

Predsjedavajući Senatom, senator Nikola N. Kovačević je kroz uvodno izlaganje predstavio danas na sjednici Odbora rezultate rada Državne revizorske institucije za izvještajni period oktobar 2023 – oktobar 2024. godine. Godišnjim izvještajem DRI su obuhvaćena 43 izvještaja o reviziji - 29 finansijskih revizija i revizija pravilnosti, 1 finansijska revizija, 4 revizije pravilnosti, 6 revizija uspjeha, 2 revizije informacionih sistema i 1 kontrolna revizija. „Dvadeset četiri negativna mišljenja su data u predmetnim revizijama, dvadeset uslovnih mišljenja, dok je dato subjektima revizije jedanaest pozitivnih mišljenja i devet pozitivnih mišljenja sa skretanjem pažnje“, istakao je Kovačević.

Govoreći o ispunjavanju strateških prioriteta, predsjedavajući Senatom je apostrofirao da je Evropska komisija pozitivno ocijenila rad DRI u Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za 2024. godinu, te da Evropska komisija već više od pet godina nije iznosila nijednu kritiku na rad DRI, što potvrđuje da je Institucija uspješno ispunila sve preporuke koje se tiču njene nadležnosti u odnosu na završno mjerilo za ovo pregovaračko poglavlje. Pored pozitivne ocjene Evropske komisije, on je podsjetio na visoke ocjene date od Transparency International-a i Međunarodnog budžetskog partnerstva iz Vašingtona za nezavisnost i ulogu DRI u sistemu nadzora nad javnim finansijama.

Kada je riječ o izazovima s kojima se DRI suočava, predsjedavajući Senatom je podsjetio da je pokrenut drugi SIRAM postupak pred INTOSAI Razvojnom inicijativom zbog potencijalnog kršenja međunarodnih principa nezavisnosti, u vezi sa pitanjem finansijske samostalnosti Institucije, ograničenjem njenog mandata i uticajem na revizije. Neodržavanje redovnih kontrolnih saslušanja u slučajevima izricanja negativnih mišljenja i nepozivanjem rukovodećih lica na odgovornost. DRI, kao i nedostatak sistematskog praćenja nalaza i preporuka od strane Skupštine takođe predstavljaju ključne izazove i rizike za ostvarivanje većeg uticaja revizija.

Senator dr Milan Dabović prezentovao je ključne nalaze iz revizije Predloga zakona o završnom računu Budžeta Crne Gore za 2023.godinu.

 „Prema podacima iz Predloga zakona o završnom računu budžeta države za 2023. godinu, ukupna isplata koja je evidentirala Glavna knjiga Trezora iznosila je 2.867 milijarde €, dok je preostali novac na računu iznosio 80 mil.€. Državna revizorska institucija je utvrdila razliku na Centralnom i Glavnom računu Trezora u iznosu od 20.774 mil € na strani izvora finansiranja i iznos od 17.67 mil € na strani izdataka, odnosno isplata koje su izvršene. Ministarstvo finansija nije evidentiralo iznos od 16 mil € od primitaka od prodaje imovine, kojim je naknadno shodno zaključku Vlade finansirano državno preduzeće Monteput d.o.o. Ministarstvo finansija je imalo saznanja o navedenom iznosu i isto je trebalo kasnije evidentirati ovu transakciju kroz rebalans budžeta države. Ova transkacija je direktno uticala na ispravku budžetskog rezultata, odnosno iz zone gotovinskog suficita došli smo u zonu gotovinskog deficita u iznosu od 2.616 mil €“, izjavio je senator Dabović. Revizijom je takođe utvrđeno da prihodi od ekonomskog državljanstva u iznosu od 3 mil € nijesu evidentirani kao sastavni dio gotovine na Konsolidovanom računu Trezora i za taj iznos sredstava, DRI je morala korigovati bilans. Treći iznos se odnosi na 1.066 mil €, koji se tiče neevidentiranih transakcija po osnovu konvencija zdravstvenog osiguranja zaključenih sa drugim državama. Sa svim ovim iznosima sredstava, koji nijesu evidentirani, Skupština mora biti upoznata i ovo je važno zato što se krši princip javnosti odnosno sveobuhvatnosti transakcija i tačnosti budžetskog rezultata. U odnosu na navedeno, senator Dabović je obrazložio razloge zašto je DRI dala preporuku da Vlada Crne Gore razmotri mogućnost pripreme amandmana na Predlog zakona o završnom računu budžeta Crne Gore za 2023. godinu. Kada je u pitanju revizija pravilnosti, ključna nepravilnost se tiče da je Uprava prihoda i carina izradila i dostavila DRI Završni poreski račun za 2022. godinu nakon isteka roka, što je onemogućilo vršenje kontrole istog od strane DRI.

Senator Zoran Jelić je apostrofirao ključne nepravilnosti i slabosti iz Godišnjeg Izvještaja DRI, koje se tiču sljedećih oblasti: finansijsko upravljanje i unutrašnje kontrole, evidentiranje primitaka i izdataka, neizmirene obaveze, evidencija državne imovine i imovine s kojom raspolažu subjekti revizije, javne nabavke, ugovori o djelu i ugovori o privremeno i povremenim poslovima, plaćanje poreskih obaveza i evidentiranje tih poreskih obaveza, slaba naplata sopstvenih prihoda.

Takođe, senator Jelić je istakao problem načina prikupljanja sopstvenih prihoda iz klase 71, kao i da sredstva iz Egalizacionog fonda, koja se transferišu lokalnim samoupravama, ne idu u namjene u koje je zakon predvidio odnosno u smanjivanje razlika razvijenosti između sjevera i juga, već da većinom ta sredstva idu u tekuću potrošnju.

U odnosu na nalaze i preporuke DRI, Odbor je odlučio da predloži Skupštini da, povodom razmatranja Izvještaja o reviziji Predloga zakona o završnom računu budžeta DRI za 2023. godinu i Godišnjeg izvještaja DRI, donese zaključak kojim se poziva „Vlada na poštovanje i ispunjavanje svih preporuka DRI i da prati realizaciju svih preporuka, koje se tiču pojedinačnih revizija izvršenih u izvještajnom periodu i preporuka, a koje se ponavljaju iz ranijeg perioda i da o tome kvartalno izvještava Skupštinu“.