Na putu očuvanja i jačanja nezavisnoti DRI ključna podrška Skupštine i međunarodnih partnera

Podgorica, 17. novembar 2023. godine – Državna revizorska institucija (DRI) Crne Gore ispunila je sve obaveze iz Poglavlja 32 i nastaviće da posvećeno doprinosi ostvarivanju obaveza iz pregovaračkog procesa, kao i da čuva i jača nezavisnost, a na tom putu ključna je podrška Skupštine i međunarodne zajednice.

To je ocijenjeno na oficijalnom prijemu predsjednika Međunarodne organizacije vrhovnih revizorskih institucija (INTOSAI) i predsjednika Saveznog računskog suda Federalne Republike Brazila Bruna Dantaša i potpredsjednika Evropske organizacije vrhovnih revizorskih institucija (EUROSAI) i predsjednika Vrhovne revizorske kancelarije Poljske Mariana Banaša, koji su službenoj posjeti DRI.  

Predsjedavajući Senatom, senator DRI, Nikola N. Kovačević, ocijenio je da vrhovnе revizorskе institucijе moraju biti zaštićene od spoljnih uticaja u vršenju funkcija kako bi mogle djelovati nezavisno, nepristrasno i objektivno u korist poreskih obveznika. 

“U odnosu na izazove i prijetnje po nezavisnost, DRI je inicirala pokretanje Mehanizma za brzo zagovaranje nezavisnosti vrhovnih revizorskih institucija – tzv. SIRAM postupak, koji je sproveden od strane Razvojne inicijative Međunarodne organizacije vrhovnih revizorskih institucija (IDI). Predmetna ocjena je pokazala da su prekršena dva principa Meksičke deklaracije zbog kašnjenja u imenovanju predsjednika i petog člana Senata i da određeni elementi predstavljaju miješanje zakonodavne vlasti u rad Institucije”, podsjetio je Kovačević. Na putu očuvanja i jačanje njene institucionalne nezavisnosti DRI je, kako je istakao, imala svesrdnu podršku međunarodne i evropske organizacije vrhovnih revizorskih institucija. “Dolazak predsjednika međunarodne organizacije po prvi put u Crnu Goru od uspostavljanja naše Institucije 2004. godine, snažno potvrđuje važnost i kontinuiranu potrebu učvršćivanja pozicije vrhovne revizorske institucije u društvu kao nezavisnog organa koji doprinosi unapređenju upravljanja javnim finansijama na transparentan i odgovoran način”, poručio je Kovačević.

Na putu kontinuiranog jačanja položaja DRI u društvu, kao nezavisnog kontrolnog organa od ključnog značaja je, kako smatra, razumijevanje i podrška Skupštine, jer uz “efikasnu i efektivnu kontrolu vrhovne revizorske institucije Skupština će efikasnije sprovoditi parlamentarni nadzor nad izvršnom vlasti”.

“U nedavno objavljenom Izvještaju Evropske komisije prepoznat je predan rad DRI u oblasti revizije uspjeha, praćenja revizorskih preporuka, kvaliteta revizija i institucionalnih kapaciteta i apostrofirana je puna posvećenost Institucije primjeni međunarodnih načela vrhovnih revizorskih institucija kao pravne tekovine Evropske unije za oblast eksterne revizije u Pregovaračkom poglavlju 32- Finansijska kontrola”, naveo je Kovačević.

Potpredsjednica Skupštine Crne Gore, Zdenka Popović, kazala je da je DRI vrhovni organ državne revizije u Crnoj Gori i jedan od najznačajnijih partnera Skupštine i njenih radnih tijela u vršenju kontrole trošenja javnih sredstava. “Skupština Crne Gore je u saradnji sa DRI u prethodnom periodu dodatno unaprijedila saradnju kroz uspostavljanje dobre prakse prilikom organizovanja određenih sjednica radnih tijela. U tom pravcu, Skupština je preporuke i nalaze DRI, povodom izvršenih revizija, a naročito revizije završnog računa Budžeta uvijek podržavala i u formi zaključaka dodatno ih ojačala i pozivala subjekte revizije na poštovanje i ispunjavanje istih”, kazala je Popović.

Prema njenim riječima pred novim sazivom Skupštine stoji obaveza imenovanja petog člana Senata DRI, izbor predsjednika Savjeta DRI iz reda članova Senata.

“Očekujem da će se nakon što Skupština formira svoja radna tijela pristupiti rješavanju ovih pitanja imajući u vidu da određeni vremenski period DRI ne funkcioniše u punom sastavu, kao i činjenicu da prethodni 27 Saziv Skupštine, i pored pokrenute procedure, nije stigao da završi određeni dio posla”, istakla je Popović. Vjeruje da će najskorije DRI biti u punom sastavu, kao i da će se intenzivirati saradnja Skupštine i te institucije. “Posebno sam zadovoljna što je DRI jedina institucija koja je 100 odsto ispunila sve obaveze iz pregovaračkog Poglavlja 32”, istakla je Popović.

Bruno Dantaš je kazao da je INTOSAI institucija koja postoji 70 godina, ima 195 članica, a njena osnovna uloga je da bude kontrolni mehanizam za način na koji se troše javna sredstva. “Kako bi mogli da vrše kontrolu, vrhovne revizorske institucije moraju da sačuvaju nezavisnost. Ne mogu biti pod bilo kakvim spoljašnjim uticajem ili pritiskom, koji bi ometao njihov nezavisan rad. Samo nezavisna revizorska institucija može da dobije nepristrasne rezultate na koje se može osloniti državni aparat”, kazao je Dantaš. Prema njegovim riječima, nezavisnost pojačava povjerenje javnosti u rad državne administracije i ojačava povjerenje u sistem i društvo.

“Čestitam DRI Crne Gore na postignutim rezultatima, na rezultatima koji govore da obavlja dobar posao, da čuva nezavisnost. Želim da naglasim da dobra saradnja između vrhovnih revizorskih institucija i parlamenta predstavlja osnovu za dobar rad i postizanje dobrih rezultata u vršenju kontrole javne potrošnje. Kada ovakve institucije sarađuju to definitivno ojačava povjerenje javnosti u politički sistem i u stabilnost društva u kojem živimo”, smatra Dantaš.

Marian Banaš je saglasan da je nezavisnost osnovni uslov da bi vrhovne revizorske institucije mogle da obavljaju svoju funkciju. “Samo nezavisan rad pruža mogućnost da dobijemo objektivne rezultate revizija i da ta kontrolna funkcija ima smisao. Međutim, u praksi nije sve ružičasto i vrlo često se izvršnim organima ne sviđaju naše revizije i pokušavaju da na različite načine utiču na objektivnost našeg izvještavanja. Utoliko je značajnije da postoji kontinuirana i stalna saradnja u okviru INTOSAI-a, EUROSAI-a, kao i bilateralna saradnja između vrhovnih revizorskih institucija. Moramo da budemo hrabri, objektivni i dosljedni u vršenju revizija”, ukazao je Banaš. Smatra da je veoma važna dobra komunikacija sa javnim mnjenjem, jer novac čija se potrošnja kontroliše, pripada građanima i oni imaju puno pravo da znaju kako se njime upravlja.

“U Poljskoj su naši revizorski izvještaji, kao i izvještaji koje radi SIRAM vrlo profesionalni, imaju široku publiku i poprilično su uticali na različita dešavanja, djelimično i na izbore, tako da smo načelno zadovoljni rezultatima”, rekao je Banaš.